Fuzja jądrowa: padł ważny rekord. Stellarator, w który zainwestowała Polska, pokonał tokamaki
4 czerwca 2025, 12:34Wendelstein 7-X, największy stellarator na świecie, pobił światowy rekord w kluczowym parametrze fuzji jądrowej, potrójnym iloczynie (triple product). Stellaratory to, po tokamakach, najbardziej popularna architektura reaktorów fuzyjnych. Oba rodzaje mają swoje wady i zalety, jednak stellaratory są trudniejsze do zbudowania, dlatego też świat skupia się głównie na tokamakach. Obecnie istnieje około 50 tokamaków i 10 stellaratorów.
Magnetyczne zakłócanie moralności
30 marca 2010, 11:41Kiedy oceniamy pod względem moralnym czyjeś zachowanie, by wnioskować o jego intencjach, musimy się posłużyć teorią umysłu. Naukowcy z MIT wykazali właśnie, że można wpłynąć na taki osąd, zaburzając działanie prawej okolicy zbiegu płatów skroniowego i ciemieniowego (ang. temporoparietal junction, TPJ).
Figurka sprzed 20 000 lat
4 sierpnia 2016, 11:17Sebastien du Fayet de la Tour, konserwator groty Foissac, znalazł w niej posążek kobiety wyrzeźbiony kamiennym narzędziem w kości tura. Zabytek mierzy 10 centymetrów, jest świetnie zachowany, a jego wiek oceniono na 20 tysięcy lat.
Polska fizyk pomogła uzyskać pierwszy kubit z antymaterii i zapowiada wielki przełom
28 lipca 2025, 10:27Polska fizyk, Barbara Latacz, jest główną autorką badań, w ramach których naukowcy skupieni w projekcie BASE w CERN zaprezentowali pierwszy w historii kubit z antymaterii. Na łamach pisma Nature Latacz i jej koledzy opisali, jak przez niemal minutę utrzymywali w pułapce antyproton oscylujący pomiędzy dwoma stanami kwantowymi. Badania te pozwolą na znaczne udoskonalenie metod badania różnic między materią i antymaterią.
Google o cenzurze
21 kwietnia 2010, 10:38Po raz pierwszy w historii Google ujawniło, jak często z różnych krajów otrzymuje prośby o ocenzurowanie jakiejś informacji bądź przekazanie danych użytkownika.
Starożytni Egipcjanie wykorzystywali w swoich łodziach metal
1 września 2016, 10:07Kawałek drewna wydobyty podczas wykopalisk w pobliżu Piramidy Cheopsa pokazał po raz pierwszy, że starożytni Egipcjanie wykorzystywali w swoich łodziach metal.
Ile etanolu spożywa dziki szympans? Badania pokazują, skąd ludzka skłonność do alkoholu
24 września 2025, 09:06Dzikie szympansy spożywają dziennie 14 gramów etanolu. Biorąc pod uwagę masę ich ciała, to odpowiednik ponad dwóch drinków. Takie wnioski płyną z pierwszych badań, podczas których udało się zmierzyć zawartość etanalu w owocach dostępnych szympansom w ich naturalnym środowisku w Afryce. Nie wiemy, czy małpy celowo spożywają bardziej dojrzałe owoce, z większą zawartością alkoholu. Jednak ich powszechna dostępność w środowisku sugeruje, że alkohol jest zwykłą częścią ich diety i że prawdopodobnie był też częścią diety przodków człowieka.
Korzystny 5-dniowy wegetarianizm
19 maja 2010, 08:42Przejście na 5 dni w tygodniu na dietę wegetariańską znacznie zmniejsza zawartość antybiotyków i ftalanów w organizmie.
Zioło na infekcje sprzyja rozwojowi gruźlicy
12 października 2016, 06:12Sutherlandia frutescens - stosowane w Afryce Południowej zioło - zmniejsza skuteczność izoniazydu, powszechnie stosowanego leku przeciwgruźliczego, zaliczanego do tzw. leków pierwszego rzutu. Wg naukowców z Uniwersytetu Missouri i współpracowników z Afryki, może to prowadzić do rozwoju aktywnej gruźlicy i lekooporności patogenów.
Rodzina od pokoleń przechowywała starą książkę. Okazało się, że to unikatowy skarb
13 listopada 2025, 10:08W pewnej rodzinie z okolic Bergen od pokoleń znajdowała się stara książka. Rodzinna tradycja mówiła, że pochodziła ona z klasztoru na zachodzie kraju. Niedawno jej członkowie postanowili przekazać ją do Narodowej Biblioteki Norwegii. Gdy konserwator Chiara Palandri po raz pierwszy ją zobaczyła, od razu zdała sobie sprawę, że ma do czynienia z czymś unikatowym. Jej uwagę przyciągnęła niezwykła oprawa. Nigdy nie widziałam niczego podobnego, mówi Palandri. Teraz muzeum wzywa na pomoc międzynarodowych ekspertów, a dotychczasowe badania sugerują, że to jedna z trzech najstarszych, a może najstarsza, zachowana norweska książka.
